Stichting Eilandhistorie

Sinds 1 januari 2026 hebben het Streekarchief Voorne‑Putten en het Streekarchief Goeree‑Overflakkee hun krachten gebundeld. Het nieuwe Regionaal Historisch Centrum (RHC) Voorne‑Putten Goeree‑Overflakkee is hét centrale punt waar een schat aan archiefmaterialen van de twee Zuid-Hollandse eilanden wordt bewaard. Onderzoekers en belangstellenden kunnen de archiefmaterialen bekijken en bestuderen in studiezalen in Brielle en Middelharnis.

De Stichting Eilandhistorie zet zich in om de belangstelling voor de geschiedenis van Voorne‑Putten en Goeree‑Overflakkee te vergroten. Dat doen we door onderzoek naar historisch archiefmateriaal te stimuleren en door te publiceren over de resultaten van die onderzoeken. Het RHC speelt voor ons een sleutelrol: de archieven vormen immers een onmisbare bron van informatie over ons gezamenlijke erfgoed. Daarom is de informele naam van de Stichting Eilandhistorie ook wel "Vrienden van het RHC Voorne‑Putten Goeree‑Overflakkee". Het bestuur van de Stichting bestaat uit vrijwilligers die zich (net als de donateurs) erg betrokken voelen bij de historie van de twee eilanden.

De Stichting Eilandhistorie ondersteunt het RHC door fondsen te werven en promotionele activiteiten te organiseren. Met onze steun kunnen bijzondere projecten worden gerealiseerd, zoals de uitgave van speciale boeken of de aanschaf van waardevolle historische objecten. Daarnaast bevordert de Stichting de samenwerking tussen lokale en regionale historische verenigingen. Hun onderzoekers maken immers intensief gebruik van de archieven en brengen zo samen de rijke geschiedenis van Voorne‑Putten en Goeree‑Overflakkee in beeld. Onze donateurs worden uitgenodigd voor uiteenlopende activiteiten rondom lokale geschiedenis, erfgoed en archiefstukken uit de collectie van het RHC.

Download hier de flyer van Eilandhistorie.

Donateur worden

Het RHC Voorne‑Putten Goeree‑Overflakkee bewaart de verhalen die onze eilanden hebben gevormd. Van eeuwenoude archiefstukken tot persoonlijke geschiedenissen: samen zorgen we ervoor dat dit waardevolle erfgoed niet verloren gaat. Uw steun maakt dat mogelijk. Er zijn verschillende manieren waarop u kunt bijdragen. Word vrijwilliger, sluit u aan als donateur van de Stichting Eilandhistorie, of steun ons met een financiële bijdrage.

U kunt donateur worden door minimaal € 7,50 over te maken op bankrekeningnummer NL13 INGB 0006 0658 75 t.n.v. Stichting Eilandhistorie. De minimale bijdrage voor scholieren en studenten bedraagt € 3,50. Ook bedrijven kunnen de Stichting Eilandhistorie steunen. Voor ondernemingen tot 10 werknemers bedraagt de minimale bijdrage € 25,00, voor ondernemingen van 11 tot 30 werknemers € 50,00 en voor ondernemingen met meer dan 30 werknemers € 75,00.

Wilt u donateur worden? Vul dan het aanmeldformulier in. Wilt u meer informatie? Neem dan contact op via e-mail of het contactformulier.

De Stichting Eilandhistorie is  door de fiscus aangemerkt als een Algemeen Nut Beogende Instelling (RSIN 009391617). Daardoor zijn giften (gedeeltelijk) aftrekbaar voor de inkomstenbelasting. Lees hier meer over legaten en schenkingen aan de Stichting. Het bestuur van de Stichting Eilandhistorie bestaat uit vrijwilligers die geen beloning ontvangen.

Bestuur van Eilandhistorie

De Stichting Eilandhistorie draait volledig op vrijwilligers en hanteert geen beloningsbeleid. Het bestuur heeft een meerjarenbeleidsplan opgesteld waarin de plannen voor de toekomst zijn uitgestippeld. Ieder jaar legt het bestuur in een jaarverslag met een verlies- en winstrekening verantwoording af voor de georganiseerde activiteiten, de uitgebrachte publicaties en het financiële beheer. Zo  vertellen we onze donateurs en alle andere geïnteresseerden precies wat we doen en hoe we dat betalen.

Eilandlinks

Wie graag dieper duikt in de geschiedenis van Voorne‑Putten en Goeree‑Overflakkee, kan meedoen aan onze activiteiten of zich verdiepen in onze publicaties. Maar ook online is er een schat aan betrouwbare en inspirerende informatie te vinden. Onze regio kent een rijk verleden, en gelukkig zijn er meerdere organisaties die dit erfgoed met zorg bewaren, onderzoeken en toegankelijk maken. Hieronder vindt u een selectie van waardevolle websites die u verder op weg helpen — of u nu onderzoek doet, gewoon nieuwsgierig bent, of op zoek bent naar historische beelden en verhalen.

Links naar archieven & projecten

Links naar historische verenigingen & stichtingen

Links naar musea & bezoekerslocaties

Eilandactiviteiten

Datum	Titel	Toelichting
19-04-2026	Dialectlezingen	Stichting Eilandhistorie verzamelt al enige tijd het dialect van Voorne-Putten en Goeree-Overflakkee. Een viertal dialectsprekers vertelt verhalen in dialect over het verleden, de cultuur en het dagelijks leven op Voorne-Putten.
24-03-2026	Donateursavond “Eilandhistorie”	Donateurs van de nieuwe stichting Eilandhistorie krijgen een toelichting op  de naamsverandering en een exclusief kijkje achter de schermen van het archief (inclusief een bezoek aan de archiefkluis). Bovendien tonen we bijzondere archiefstukken die mede dankzij de steun van de donateurs konden worden aangekocht.
24-06-2025	Thema-avond “Lustere in Kikke”	Het gesproken dialect van Voorne‑Putten is in video’s vastgelegd, die kunnen worden bekeken (en beluisterd) via een nieuwe website eilanddialect.nl. De lancering van de website en de vernieuwde aandacht voor onze streektaal worden gevierd met een bijeenkomst waarin het gesproken dialect centraal staat. Er zijn voordrachten, vertoningen en verschillende sprekers waaronder Aart van der Houwen (directeur Streekarchief) en Jeroen Postma (wethouder cultuur gemeente Nissewaard).
20-05-2025	Verwerving "Caartboeck van Voorne"	In 2025 heeft het Streekarchief een exemplaar van het "Caartboeck van Voorne" verworven. De afzonderlijke waren al bekend, maar gebonden boeken met álle kaarten van de polders zijn zeldzaam. Met het verschijnen van de kaarten werd omstreeks 1700 cartografische geschiedenis geschreven.
najaar 2023	Weekendlezingenreeks Geschiedenis van Voorne‑Putten	Aan de weekendlezingenreeks over de geschiedenis van Voorne‑Putten werken drie inleiders mee die direct of indirect verbonden zijn aan het Streekarchief, namelijk streekhistoricus Bob Benschop, bestuurslid Nico de Vries en oud-medewerker van het Streekarchief Eva Lassing.
26-07-2023	Themadag “Streekverhalen en muziek”	Dit evenement is een samenwerking tussen het Streekarchief en de Historische Vereniging Westelijk Voorne. Tijdens de themadag kunnen bezoekers luisteren naar streekverhalen van vertellers zoals Menno Twisk en Arnie Dalkmann, met muzikale begeleiding.
24-05-2023	Boekpresentatie "Spijkenissers van Elders"	Het boek “Spijkenissers van Elders” is het menselijk gezicht achter 65 jaar migratie naar het vroegere boerendorp Spijkenisse, dat mede door de nieuwkomers uitgroeide tot de kleurrijke new town van vandaag. Tijdens de boekpresentatie wordt het eerste exemplaar van het boek overhandigd aan Jeroen Postma, wethouder van de gemeente Nissewaard.
19-05-2023	Symposium “Oorlog en Vrijheid”	Lezinghouders Nadet Somers, Jan Hollaar, Bob Benschop en Arie van den Ban geven een heel persoonsgebonden kijk op de geschiedenis. Voor historici was het lange tijd gebruikelijk om je vooral te baseren op geschreven bronnen, liefst de “officiële”, omdat die feitelijk en waardevrij zouden zijn. Tegenwoordig menen we echter dat persoonlijke bronnen zoals dagboeken, foto-albums of getuigenverhalen (“oral history”), heel goed een betrouwbare bron voor geschiedsschrijving kunnen zijn.
06-10-2022	Lezing Anne Doedens: “Spionnen in Hellevoetsluis en Brielle” (Maand van de Geschiedenis)	Op 6 oktober neemt maritiem historicus Anne Doedens u mee naar de duistere wereld van de spionnen die zich in dat rampjaar 1672 ophielden in Brielle en Hellevoetsluis. In beide steden waren belangrijke spionnennetwerken actief. Doedens geeft antwoord op vragen als: ‘wat kwamen Engelse verspieders over ons land te weten?’ en ‘wat zagen de spionnen in Den Briel en Hellevoetsluis?’
24-10-2022	Lezing Luc Panhuijsen: “De familie van Reede in het rampjaar 1672” (Maand van de Geschiedenis)	Historicus Luc Panhuijsen brengt de gebeurtenissen tijdens het rampjaar 1672 tot leven aan de hand van een briefwisseling van de familie van Reede. Vanuit drie gezichtspunten – die van de in Duitsland verblijvende vader, die van de naar Holland gevluchte moeder en die van de in het leger vechtende zoon – wordt het verloop van de zeventien maanden durende crisis verhaald. Uiteraard gaat Panhuijsen niet voorbij aan de nacht van 19 juli 1672; de nacht waarin de Hellevoeters een spookachtig schijnsel vanaf de horizon langzaam dichterbij zagen komen.
24-03-2022	Lezing Luc Panhuijsen: “400 jaar haven van Hellevoetsluis”	Historicus Luc Panhuysen geeft een lezing over het begin van de Gouden Eeuw, het rauwe leven op de oorlogsschepen van die tijd, de woelige politiek waarin de Republiek verkeerde en de revolutionaire strategie waarmee Maarten Tromp en Witte de With de vijand op zee wisten te verslaan, met de haven van Hellevoetsluis als thuisbasis.
2022	Lezingenreeks Nico de Vries: “Zwartewaal - een arm zeedorpken”	Nico de Vries geeft op verzoek van de bibliotheek Zuid-Hollandse Delta, Seniorenvereniging Bernisse en de afdeling Zwartewaal van de Vrouwen van Nu, meerdere lezingen over de geschiedenis van het vissersdorpje Zwartewaal. Overstromingen, scheeprampen, kapingen, armoede en rijkdom, radeloze Brielse regenten en gewaagde smokkelpraktijken komen tijdens de lezingen veelvuldig voorbij.
10-12-2021	Onthulling beeld Willem van Oranje en Charlotte de Bourbon	Ter gelegenheid van de onthulling van het beeld van Willem van Oranje en Charlotte de Bourbon bij de Catharijnekerk in Brielle, heeft de gemeente Brielle een boekje uitgegeven. De Vrienden van het Streekarchief hebben hieraan bijgedragen door de maker van het beeld, kunstenares Heleen Levano, te interviewen en hierover een artikel te schrijven.
20-11-2021	Boekpresentatie "Frans Spuijbroek - een veelzijdig kunstenaar"	In het overzichtswerk “Frans Spuijbroek - een veelzijdig kunstenaar” staat het oeuvre van de veelzijdige Nieuw-Helvoetse kunstenaar  centraal. In zijn leven legde Spuijbroek de grote veranderingen op Voorne‑Putten in de vorige eeuw vast in etsen, litho’s en houtsneden. Het eerste exemplaar van het rijk geïllustreerde boek wordt overhandigd aan mevrouw Milène Junius, burgemeester van Hellevoetsluis.
medio 2021	Verwerving archiefstuk “Naaukeurige beschryvinge van Malabar en Chromandel”	Het Streekarchief heeft in 2021 met financiële ondersteuning van de Vrienden en andere instellingen, zoals de Stichting Oud-Geervliet, een exemplaar kunnen aanschaffen van de zeldzame uitgave "Naaukeurige beschryvinge van Malabar en Chromandel, der zelve aangrenzende ryken, en het machtige eyland Ceylon", geschreven door de Geervlietse predikant Philips Baldaeus. Het manuscript van dit boek is vermoedelijk in Geervliet tot stand gekomen. De Puttense connectie met het verafgelegen onderwerp dat Baldaeus heeft beschreven, maakt het werk van grote historische waarde voor het Streekarchief.
aug. 2020	Verwerving Rekeningboek van het Brielse Chirurgijnsgilde 1715-1783	In augustus bood een anonieme verzamelaar een achttiende eeuws rekeningboek van het Brielse chirurgijnsgilde te koop aan op een veiling. In dit unieke boek zijn de inkomsten en uitgaven van Brielse chirurgijnen en kwakzalvers tussen 1715 en 1783 genoteerd. Het werk is met ondersteuning van de Vrienden verworven en nu opgenomen in de collectie historische documenten van het streekarchief.
jan. 2020	Verwerving houtsnede “Badgasten te Oostvoorne”	In januari 2020 werd een werk van de Rotterdamse kunstenaar Herman Bieling (1887-1964) verworven: een houtsnede met de titel “Badgasten te Oostvoorne” uit 1939. Het werk wordt toegevoegd aan de steeds groeiende collectie beelden en kaarten van Voorne‑Putten, die in het Streekarchief worden bewaard.
20-03-2020	Symposium “75 jaar vrijheid” (geannuleerd vanwege corona)	“75 jaar vrijheid” is een landelijke herdenking en viering van het einde van de Tweede Wereldoorlog. De nadruk van de viering ligt op het belang van vrijheid, democratie en de verantwoordelijkheid om deze door te geven. De Vrienden van het Streekarchief organiseren een symposium waarin verschillende sprekers verder op dit thema in gaan en de focus leggen op de betekenis van vrijheid in het hedendaagse Nederland.
14-12-2019	Boekpresentatie "Zwartewaal - een arm zeedorpken"	Vier eeuwen was Zwartewaal een dorp van vissers, die met hun botschuiten, hoekers en gaffelaars of met hun sloepen de Noordzee opvoeren. Het verhaal van de Zwartewaalse visser speelt zich af tegen een decor van allerlei ontwikkelingen uit de Nederlandse (maritieme) historie. Het eerste exemplaar van het boek “Zwartewaal - een arm zeedorpken” wordt uitgereikt aan Gregor Rensen, burgemeester van Brielle.
10-11-2019	Archievendag	Tijdens de drukbezochte Archievendag op zaterdag 11 oktober 2019 presenteert de Stichting Vrienden van het Streekarchief zich voor het eerst met een nieuwe naam aan het publiek.
06-12-2017	Netwerkavond historische verenigingen	Brainstormsessie met alle historische verenigingen op Voorne‑Putten over de toekomst van het Streekarchief. Vooral wordt gesproken over de ambitie om meer naar buiten te treden zodat de historische collecties zichtbaarder worden en een groter bereik krijgen in het onderwijs, toerisme, etc.

Aanmelden als donateur

Contact met Eilandhistorie

De Stichting Eilandhistorie is administratief gevestigd in de locatie Brielle van het RHC. Als u contact met ons op wilt nemen, doet u dat bij voorkeur digitaal (via onderstaand formulier of een e-mail). Als u zich wilt aanmelden als nieuwe donateur, gebruikt u dan het aanmeldformulier.

Eilandpublicaties

In samenwerking met het RHC publiceert de Stichting Eilandhistorie boeken over de geschiedenis van onze eilanden. Onze publicaties verschijnen zonder winstoogmerk en zijn bewust betaalbaar gehouden. Zo zorgen we ervoor dat kennis over onze lokale geschiedenis niet achter gesloten deuren blijft, maar beschikbaar is voor iedereen die nieuwsgierig is naar het verleden van Voorne‑Putten en Goeree‑Overflakkee.

Onze uitgaven zijn zorgvuldig samengesteld en bedoeld voor een breed publiek — van nieuwsgierige inwoners tot enthousiaste onderzoekers. Elke publicatie is historisch verantwoord en gebaseerd op degelijk onderzoek. Vaak is er gebruik gemaakt van originele archiefstukken uit de collectie van het RHC. We kiezen onderwerpen die nieuwe inzichten bieden of de bestaande kennis over het verleden van Voorne‑Putten en Goeree‑Overflakkee op een verrassende manier presenteren.

De voorgangers van de Stichting Eilandhistorie richtten zich vooral op Voorne‑Putten, maar we hopen deze publicatielijst in de toekomst uit te breiden met publicaties over Goeree‑Overflakkee. Op dit moment werken we aan het digitaal ontsluiten van alle publicaties. Downloads op onze website zijn altijd gratis, ook als u geen donateur bent van Stichting Eilandhistorie. Wanneer u vragen heeft over één van de onderstaande publicaties, kunt u contact opnemen met het bestuur van de Stichting Eilandhistorie via e-mail of via het contactformulier.